“उडायो सपना सबै हुरीले”

-डिल बहादुर थोकर
                       मलेशिया÷“उडायो सपना सबै हुरीले................... ” कुनै समयमा नेपाली एक गायकले गाएको यो गीत मलेशियामा रोजगारका लागि आएका अधिकंश नेपाली मजदुरहरुको जीवनमा चरितार्थ भएको छ ।रोजगारको लागि पठाएका मेनपावर कम्पनीले भनेको तलब र मलेशिया स्थित कम्पनीमा पाउने गरेको        तलबमा निक्कै भिन्नता पाएपछि माथिको गीतसँग उनीहरुको जीवनमामेल खान पुगेको हो ।
                  यसैबिच मलेशिया स्थित पेराक राज्य अन्तर्गत पर्ने टाईपीङमा रहेको इभर थ्रो रवर प्रोडक्टस कम्पनीमा आएका प्राय नेपाली श्रमिकहरुको जीवन पनि माथिकै गीतसँग मेल खान पुगेको छ । ती नेपाली श्रमिकहरुलाई विभिन्न मेनपावर कम्पनीहरुले एक वर्ष अघि यहाँ पठाएका थिए । उक्त रवर कम्पनीले काठमाडौंको एयरपोर्ट नजिक रहेको अस्मिता इन्टरनेशनल ओभरसिज प्रा.लि.लाई नेपाली कामदारहरु पठाउन अनुरोध गरेको थाहा भएको छ । कामदार पाठाउन मुख्य जिम्मा अस्मिता मेनपावरले पाएको भए पनि काठमाडौंमा रहेका आधा दर्जन मेनपावर कम्पनीहरुले त्यस रवर  उद्योगमा मजदुरहरु पठाएका छन् । उक्त मेनपावरहरुले नेपाली कामदारहरुलाई ११ घण्टा काम गरैबापत कमसेकम १ हजार ५४ आर.एम. पाउँछ भनेर पठाए पनि यहाँ भने ठीक उल्टो भएको ती पिडीत कामदारहरु बताउँछन् । आर.वी.रीक्रुइटमेन्ट  सर्भीस प्रा.लि. चावहिलबाट यहाँ आएका छिनामखु–८, भोजपुरका चित्र बहादुर कार्कीका अनुसार उक्त मेनपावर कम्पनीका एजेण्ड र म्यानेजरले  प्रति महिना कमसेकम १ हजार ५४ आर.एम. पाउनेमा विश्वस्त पारेका थिए । त्यसपछि कार्कीसँगै रहेका १५ जनाबाट प्रतिव्यक्ति नेपाली रुपैयाँ ९५ हजार लिएका थिए । नेपालबाट उड्ने दिनमा उक्त मेनपावर कम्पनीले उनीहरुलाई ९ सय ३ आर.एम.मा संझौता गराएका थिए । एक महिना भित्रमा तलब बढ्ने आश्वसान दिएको कार्कीको भनाई छ । “अहिलै एक वर्ष भयो ५ सय ४० आर.एम. मात्र लिएका छौं ।”  कार्कीलै भने ।
                        त्यसैगरि सामाखोसीमा रहेको ह्युम्यान रीसोर्स प्रालि मार्फत आएका २८ जना नेपालीहरुको कथा पनि उस्तै छ । उनीहरुका अनुसार त्यस मेनपावरका  एजेण्ड चुकाई यादव र ध्रुव गणले उनीहरुलाई झुक्याएको आरोप छ । त्यस मैनपावरले पनि १ हजार ५४ आर.एम. तलब पाउँछ भनेता पनि कामदारहरुलाई ९ सय ३ आर.एममा  संझौता गर्न लगाएको बताएका छन् । “१ महिना भित्रमा बढ्ने आश्वशान कम्पनीका डाइरेक्टरले दिएको तर यहाँ आएपछि मात्र थाहा भयो कि त्यो सबै झूट रहेछ ।” त्यस मेनपावर कम्पनीबाट आएका पाली–१, नवलपरासीका गोपाल शर्माले बताए । 
                   यसैबीच कामदार पठाउने अवसर पाएका काठमाडौंको एयरपोर्टमा रहेको मुख्य मेनपावर कम्पनी अस्मिता इन्टरनेशनल अभरसीज प्रा.लि.ले पनि कामदारहरुलाई झुक्यएको छ । त्यस कम्पनीले पनि प्रति महिना तलब १ हजार ५४ आर.एम. पाउँछ भनेकोमा कामदारहरुले उक्त मेनपावरलाई पैसा बुझाई सकेपछि ९ सय १५ आर.एम. मा संझौता गराएको हर्नामाडी–५, मकवानपुरका भक्तबहादुर गोलेले बताए । “तर सबै झूट रहेछ ।”–गोलेको आरोप छ । “आफ्नै मान्छेले मलाई फसाए ।” गोलेले निराश हुँदै भने । उनलाई छतिवन गाविस अन्तर्गत तीनतले निवासी बीरबहादुर थिङले मेनपावर कम्पनीमा ल्याएको उनले बताए । आफूहरु दुःख गरेर पैसा कमाउने सपना बोकेर विदेश आएकोमा यसरी फस्न  गएकोले सपना नै चक्नाचुर भएको गुनासो उनीहरुको छ । एकातिर ओभर टाईम नहुनु अर्को तिर बेसिक तलबमा पनि प्रति महिना ६ आर.एम. काटेपछि श्रमिकहरुलाई झन् चिन्तित बनाएका छ । त्यतिमात्र होइन नेपाल स्थित मेनपावर कम्पनीहरुले यहाँ मेडिकल र इन्सुरेन्सको लागि कुनै शुल्क लाग्दैन भनेता पनि कम्पनीले भने प्रति वर्ष मेडिकलको आर.एम. १ सय ८० र ईन्सुरेन्सको नाममा आर.एम.१ सय २० तिर्नुपर्ने श्रमिकहरु बताउँछन् । साथै कम्पनीमा पिउने पानी समेत किनेर खानुपर्ने बाध्यता रहेको उनीहरुले बताए । 
                        यस अघि यो कम्पनीमा आएका ५० जना नेपाली कामदारहरु कम्पनी छोडेर भागेको थाहा भएको छ । “हामी साहुको ऋणकाटेर आएकोले ऋण कसरी  तिर्ने र घरपरिवारलाई कसरी खर्च पठाउने ?” –उनीहरुको प्रश्न छ । ती मेनपावर कम्पनीहरुले कामदारहरुलाई नेपाली रुपैयाँ ८५ हजार देखि १ लाख १३ हजारसम्म लिएका छन् । हुन पनि यसरी नेपाली कामदारहरुलाई मनपरि ढंगले फसाउदै आएका  मेनपावरहरुलाई कस्ले कार्वाही गर्ने ? यो प्रश्न आज मात्र उठेको प्रश्न  भने होइन । यो प्रश्न उठेको र उठाएको धेरै वर्ष भईसकेको छ । मुलुकको युवा शक्तिलाई राष्ट्र निर्माणमा लगाउनुपर्नेमा राज्य उल्टै यस्ता  समस्याहरु प्रति बेवास्त जनाउनु भनेको राम्रो संकेत अवश्य पनि होइन ।  साथै मलेसिया स्थित नेपाली राजदूताबासले पनि आफ्नो देशका  कामदारहरुको अवस्था कस्तो छ र समस्या के छ भनि गरेको बेवास्तताले पनि राज्य  आफ्नो नागरिकहरु प्रति कति गैरजिम्मेवार रहेछ भनि मान्न सकिदैन र ?